Naprawić mózg zębem

Badacze z University of Adelaide odkryli, że komórki macierzyste pobrane z zębów mogą wzrastać by uzupełniać tkankę mózgową. Opracowana metoda pewnego dnia może być użyta w terapii chorób neurodegeneracyjnych.

Eksperymenty przeprowadzone przez zespół badawczy z University's Centre for Stem Cell Research, ukazały że komórki macierzyste mogą rozwinąć się i uformować sieć neuronalną komórek odpowiadającą  tej występującej w mózgu. Mimo, że komórki te nie rozwinęły się w pełnowartościowe neurony naukowcy wierzą, że to wyłącznie kwestia czasu i odpowiednich warunków by zostało to osiągnięte.

„Komórki macierzyste pochodzące z zębów wykazują ogromny potencjał do wzrostu w komórki mózgowe, nerwy, a to może potencjalnie wspierać terapię chorób zwyrodnieniowych mózgu” powiedziałą Dr Kylie Ellis z Commercial Development Manager with the University's commercial arm, Adelaide Research & Innovation (ARI). „Realnym jest, że możliwości terapii chorób mózgu są ograniczone, a potrzebują ich tysiące osób. 

Podanie pacjentom głównych leków terapeutycznych stosowanych w takich przypadkach, wymagają wielu administracyjnych zabiegów a choroba często jest na tyle rozwinięta, że chorzy nie mogą czekać. W wyniku biurokracji czasami oczekiwana pomoc przychodzi zbyt późno gdyż niebezpośrednio po udarze mózgu. "Ostatecznie chcemy mieć możliwość zastosowania własnych komórek pacjenta w terapii dekonstrukcji sieci neuronowej na miarę XXI wieku, która nie będzie niosła za sobą ryzyka odrzutów, jakie często towarzyszy aktualnie stosowanym metodom leczenia. Inną zaletą terapii z wykorzystaniem komórek macierzystych miazgi zębów jest fakt iż może ona stanowić metodę terapeutyczną dającą efekty nawet miesiące czy lata po wystąpieniu udaru mózgu" mówi Dr Ellis.

Komórki nerwowe podobne do mózgowych formują złożoną sieć. Zostały wyprowadzone z mysich komórek macierzystych miazgi zęba (Ellis 2014) 

Dr Ellis i jej koledzy, Professors Simon Koblar, David O'Carroll i Stan Gronthos, pracują nad laboratoryjnym modelem terapii, który mógłby być zastosowany u ludzi. W trakcie tychże badań dr Ellis, zaobserwowała iż pochodne komórek miazgi zębów rozwijają się w komórki niemalże identyczne z komórkami nerwowym.

"Możemy to osiągnąć poprzez imitowanie warunków środowiska mózgowego w czasie wzrostu komórek macierzystych miazgi zębów, stąd też mogą one rozwinąć się w neurony. Komórki, które otrzymaliśmy, nie są identyczne z naturalnie występującymi neuronami, ale posiadają wysoko zbliżone do nich cechy. Między innymi formuują one sieć przesyłu impulsów i posługują się sygnalingiem elektrycznym, obserwowanym w sieci neuronalnej w mózgu".

Koneksyna 43 (Cx 43) wybarwiona na żółto. Wykazano tym samym obecność w otrzymanych komórkach ważnego białka występującego w szczelinach synaptycznych. ßIII-tubulina wybarwiona na czerwono; tworzy mikrotubule jedynie w neuronach.

Opisane prace zdają się być nadzieją na wyleczenie wielu chorób mózgu, na stworzenie terapii faktycznie przeciwdziałającej degeneracji tkanki nerwowej. Na wymierne efekty ipowszechne zastosowanie komórek macierzystych miazgi zębów w terapii chorób takich, jak udar mózgu należy jeszcze jednak poczekać. 

Opracowanie: mgr Seweryn Frasiński, Izabela Kołodziejczyk

Źródło (open access):

Ellis, K., O’Carroll, D., Lewis, M., Rychkov, G., & Koblar, S. (2014). Neurogenic potential of dental pulp stem cells isolated from murine incisors Stem Cell Research & Therapy, 5 (1) DOI: 10.1186/scrt419